Geopolityka morskiego Jedwabnego Szlaku Chin (Cześć III: Rywalizacja na Morzu Południowochińskim)

No Comment Yet

Potencjał gospodarczy Morza Południowochińskiego

Rozwój gospodarki strefy przybrzeżnej Wyłącznej Strefy Ekonomicznej ChRL jest jednym z głównych determinantów rosnącego zaangażowania chińskiej obecności w regionie. Już w 1977 roku powstała pierwsza chińska platforma wiertnicza w pobliżu Xisha (Wysp Paracelskich). (1) W 1992 roku China National Offshore Oil Corporation podpisały kontrakt z amerykańska Creston Energy Corporation na wydobycie ropy w pobliżu Vanguard, Prince Consort, Prince of Wales, Alexandra, Grainger Banks co wywołało protesty pozostałych państw roszczących prawa do złóż, z drugiej strony umocniło pozycję CHRL. (2) W 2007 roku ChRL ogłosiła, iż trzy chińskie państwowe firmy: China National Petroleum Corporation oraz China Petroleum & Chemical Corporation (Sinopec) oraz China National Offshore Oil Corporation rozpoczną odwierty w około Nansha w 2008 roku. (3) Dalsza ekspansja ChRL w kierunku morskich złóż ropy jest kwestią czasu. Z jednej strony morza ona powodować napięcie w regionie Azji Południowo-wschodniej z drugiej strony pan-azjatycka współpraca przy wydobyciu surowców może prowadzić do osłabienia pro-amerykańskiej ideologii china-threat i zintegrować region ASEAN ze współpracą z Chinami.

W 1997 roku zysk z gospodarki morskiej jak rybołówstwo oceaniczne, transport morski, produkcji soli, gazu i ropy, turystyki, budowanie statków etc. wyniósł 300 miliardów RMB, 4% PKB. (4), w 2009 roku sięgając sumy 1390 miliardów RMB, 9,91% PKB. Gospodarka morska ChRL podwoiła swoje znaczenie dla gospodarki narodowej i kształtującej się geo-ekonomi morskiej ChRL. (5) Ważnym aspektem morskiej geo-ekonomii ChRL jest powiększające się zapotrzebowanie na alternatywne źródła surowców energetycznych wobec niestabilnego regionu Azji Zachodniej i Półwyspu Arabskiego, z których import w 2009 roku wyniósł 4,3 miliarda baryłek dziennie, a według International Energy Agency w 2035 roku ma wynieść 12,8 miliarda baryłek dziennie. (6) W 1997 roku ChRL podpisały 131 umów na eksploatację złóż morskich gazu i ropy z 67 firmami z 18 krajów o wartości 6 miliardów dolarów oraz wykryto 100 miejsc szacowanych na 1,7 miliardów ton złóż ropy i 350 miliardów metrów sześciennych gazu z których 12 zostało zaczęto eksploatować.

Do rybołówstwa i wydobycia złóż energetycznych należy dołączyć rosnącą wagę rozrastających się 15 portów i transportu morskiego, turystyki morskiej w ponad 300 miejscach, a także przetwarzania soli morskiej dla przemysłu chemicznego i spożywczego. (7) Rozwój gospodarki morskiej jest także bodźcem do rozwoju nauki oceanograficznej i pochodnej w miastach morskich ChRL, w tym 109 instytutów oceanograficznych oraz ponad 13000 naukowców zajmujących się tymi sprawami w tamtym czasie. (8) W 1996 roku przyjęto Program Rozwoju Morskiego przez Naukę i Technologię (9), który stworzył ramy rozwoju systemu nauki akademickiej i instytutów technologicznych w 37 wyższych uczelniach i 29 szkołach specjalistycznych oraz tworząc narodowe instytuty badawcze oraz narodowe programy rozwoju. (10)

Rozbudowa potencjały militarnego ChRL w latach 1990-2012

ChRL w latach 90-tych zaczęła realizować program zakupów i produkcji: rakiety balistycznych (anti ship balistic missles) (11) manewrujących przeciw okrętom (anti ship cruise missles) (12) i celom naziemnym (land attack cruise missiles), manewrujących rakiet ziemia powietrze, samolotów załogowych, samolotów bezzałogowych, lotniskowców, niszczycieli, fregat, okrętów podwodnych, patrolowych, amfibii, statków przeciw minom, statków szpitali, systemu C4ISR (13), utrzymania i logistyki marynarki wojennej, w tym rozbudowała bazy morskie i przyczółki dla floty na Morzu Południowo-wschodnim, szkolenia i tworzenie kompetentnego personelu w końcu ćwiczeń i realnych starć z siłami Wietnamu i USA. (14) Siły morskie ChRL rozbudowały się w latach 90 tych o 12 sztuk okrętów podwodnych rosyjskiej produkcji typu Kilo, niemogących przenosić broni nuklearnej oraz własnej produkcji okręty podwodne napędzane paliwem nuklearnym mogącym przenosić pociski balistyczne typu Jin/094 (15), okręty podwodne napędzane paliwem nuklearnym typu Shang/093 służące do bezpośredniej walki, typu Yuan/041 wg. klasyfikacji NATO (wg. klasyfikacji chińskiej 039A), patrolowego okrętu podwodnego typu Song/039 (wersja 039G wprowadzona od od 2001 a wersja 039G1 w 2004 roku) oraz prototyp typu 095, który według Departamentu Obrony USA miał wejść do użytku w 2015 roku.

W 2008 roku z bazy wojskowej na wyspie Hainan wypłynęły dwa niszczyciele ze statkami pomocniczymi w kierunku Zatoki Adeńskiej , aby kontrolować przepływ chińskich statków handlowych. W marcu 2009 roku ChRL wysłała w stronę Xisha i Nansha największe siły patrolowe w reakcji na potwierdzenie przez parlament filipiński zwierzchności nad tymi wyspami. Wysyłała kolejno jednostki patrolowe Yuzheng (311), Yuzheng 45001 i Yuzheng 44183. Co jak zapowiedziały władze ChRL miało być początkiem regularnych patroli morskich, które oprócz planów stworzenia w rejonie wysp baz morskich miałoby zabezpieczyć chińską gospodarkę morską w regionie. (16)

ChRL rozbudowują bazę morską w okolicach Sanya na wyspie Hainan w pobliżu Wietnamu oraz ulokowała garnizon na rafie Panganiban w Wyłącznej Strefie Ekonomicznej Filipin. Od 1995 do 1998 roku przemianowując instalacje rybackie na jednostkę wojskową. (17) Obie instalacje stanowią forpocztę morskich sił ChRL w celu kontroli rybołówstwa, wydobycia morskich złóż energetycznych, dróg morskich prowadzących przez cieśninę Malakka do Oceanu Indyjskiego. (18) Za realizację suwerenności i prawa morskiego ChRL w Wyłącznej Strefie Ekonomicznej ChRL odpowiada od 1998 roku Chiński Zarząd Morski z oddziałem kontrolującym Morze Południowe w Guangzhou. (19)

ChRL dysponuje także okrętami starszej klasy Ming (035), które nadal funkcjonują jako stawiacze min, które także ulegają modernizacji, co na rok 2010 dawało 42 okręty podwodne w tym 31 jednostki bojowr. ChRL wdraża program budowy floty lotniskowców na bazie ukraińskiego Varyag (chińska nazwa Liaoning) (20), który wszedł do marynarki wojennej ChRL w 2012 roku a uzyskał zdolność bojową w 2016 roku. (21) W flocie chińskiej znajdują się cztery niszczyciele produkcji rosyjskiej klasy Sovremenny, pięć typów niszczycieli własnej produkcji typu Luhu (052), Luhai (051B), Luyang I (052B), Luyang II (052C), Louzhou (051C), które dołączyły do powstałych w latach 70-90-tyvh siedemnastu niszczycieli Luda (051) oraz cztery nowe typy fregat: Jiangwei I (053H2G), Jiangwei II (053H3), Jiangkai I (054), Jiangkai II (054A) razem 28 (rok 2012) oraz wyprodukowane przed 1990 rokiem 28 fregaty Jianghu (22)

Kolejnym projektem jest statek do szybkich ataków i kontroli stref przybrzeżnych Houbei (23), który został zaprezentowany przez ChRL w 2004 roku i jest wyposażony w ok. 8 wyrzutni rakiet typu cruise przeciw statkom YJ 83. ChRL wprowadziła także do użytku statek Yuzhao (071), który użyła w patrolach w Somalii przeciwko piratom oraz pracuje nad większą wersja prototypu 081 LHD. Lotniskowce mają być zaopatrzone w myśliwce J15 budowanie na bazie rosyjskiego Su33, a także J18 mogący lądować wertykalnie na lotniskowcu. (24)

Flotę ChRL uzupełniają samoloty bojowe produkcji rosyjskiej Su 27 (24), Su30 oraz własnej produkcji J10, J11, bombowce JH7 oraz testowany w 2011 roku J20. W 2011 roku doniesienia prasowe donosiły o pracach ChRL nad bronią elektromagnetyczną, która mogłaby być wykorzystywana do walki morskiej do unieruchomienia obcych jednostek, nowej generacji radary OTH B i OTH SW, elektro-optyczne satelity, radarów satelitarnych, sieci sonarów. (25)

W 2015 roku wg. wywiadu marynarki wojennej USA sił morskie ChRL miały się składać z: 4-5 okrętów podwodnych z wyrzutniami balistycznymi, ok. 70 bojowych okrętów podwodnych, jeden lotniskowiec, 26 niszczycieli, 45 fregat, ponad 80 statków wyposażonych w wyrzutnie rakiet, statków zimno wodnych 68 w tym ok. 6 dużych, ok. 40 stawiaczy min i statków przeciw minom morskim, 50 dużych statków wsparcia, ponad 250 małych statków wsparcia, ok. 255 samolotów bojowych startujących z lądu, 60 samolotów bojowych startujących z lotniskowca oraz ok. 15 helikoptery. (27).

Kontynuacja treści w następnym artykule. Obecny potencjał marynarki wojennej ChRL będzie opisany w oddzielnym artykule. Dane na rok 2012.

AUTOR: Michał Specjalski

Przypisy:

1) Dzurek J. Daniel, The Sprat ly Islands Dispute: Who’s On First, w: Maritime Briefing, International Boundaries Research Unit, Wolumen2, Numer 1, http://hoangsa.org/tailieu/The%20Spratly%20Islands%20Dispute.pdf , s. 20.
12.01.2012
2) Ibid., s. 27
3) South China Sea, Country Analysis Briefs U.S. EIA, http://www.eia.gov/cabs/South_China_Sea/pdf.pdf , s.4, 15.01.2012

4) Rational Development and Utilization w: The Development of China’s Marine Programs, http://www.china.org.cn/ewhite/6/6 I.htm , Information Office of the State Council Of the People’s Republic of China Beijing 1998,
06.01.2012
5) Ocean related industries, http://en.wikipedia.org/wiki/User:Sfilmsactiwo/Ocean related_industries , 06.01.2012
6) Philippens Henry, Fueling China’s Maritime Modernization: The Need to Guarantee Energy Security, Journal of Energy Security, http://www.ensec.org/index.php?option=com_content&view=article&id=332:fueling chinasmaritime modernization the need to guarantee energy security&catid=121:contentenergysecurity1111&Itemid=386 , 06.01.2012

7) Rational Development and Utilization w:The Development of China’s Marine Programs, http://www.china.org.cn/ewhite/6/6 I.htm , Information Office of the State Council Of the People’s Republic of China Beijing 1998,
06.01.2012
8) Rationa l Development and Utilization w:The Development of China’s Marine Programs, http://www.china.org.cn/ewhite/6/6 I.htm , Information Office of the State Council Of the People’s Republic of China Beij ing 1998,
06.01.2012
9) Program for Marine Development by Reliance on Science and Technology
10) The Development of Oceanographic Science, Technology and Education, w: The Development of China’s Marine Programs, http://www.china.org.cn/e white/6/6 I.htm , Information Office of the State Council Of the People’s Republic of China Beijing 1998, 06.01.2012
11) DF 21D przenoszonej przez pojazd umożliwiający manewry i ostrzeliwanie z ziemi z odległości 1500 km wg Departamentu Obrony USA
12) Rosyjskiej produkcji SS N 22Sunburn przenoszony przez niszczyciele i SSN Sizzler przenoszone przez 8 rosyjskiej produkcji okrętów podwodnych klasy kilo a także prototypy CH SS NX 13 do nowej klasy okrętów podwodnych Song, Yuan, Shang, O95
13) Command, Control, Communications, Computers, Intelligence, Surveillance and Reconnaissance
14) O’Rourke Ronalda, China Naval Modernization(…), Federation of American Scientists, http ://www.fas.org./sgp/crs/row/RL33153.pdf , s.3 i 7 8, 29.12.2011
15) Wyposażone w 12 pocisków balistycznych JL-2 o zasięgu 7200-7400 km

16) Ibid. s.91 92, 22.12.2011
17) China has military garrisons inside Philippine zone of Spratly
Islands, http://www.interaksyon.com/article/3974/exclusive china has military garrisons inside philippine zone of spratly islands , 25.12.2011
18) Buszynski Leszek, Rising Tension in the South China Sea: Prospects for a resolutionof the issue , Security Challenges,. Volumen 6, Numer 2 (Zima 2010),, http://securitychallen ges.org.au/ArticlePDFs/vol6no2Buszynski.pdf ., s.90, 22.12.2011
19) China Marine Surveillance, http://www.sinodefence.com/navy/marine surveillance/default.asp , 06.01.2012
20) 65 tys to ładowności, mogący pomieścić 30 50 samolotów na pokładzie w porównaniu do amerykańskich mogących pomieścić 100 tys ładowności i 70 samolotów
21) O’Rourke Ronalda, China Naval Modernization (…), Federation of American Scientists, http://www.fas.org./sgp/crs/row/RL33153.pdf , s.9 16, 29.12.2011
22) Wywiad wojskowy USA donosi o konstrukcji nowej małej fregaty (korwety) typu 056

23) Departament Obrony USA szacuje, iż może być wyprodukowanych ok. 100 sztuk w czterech portach
24) O’Rourke Ronalda, China Naval Modernization (…), Federation of American Scientists, http://www.fas.org./sgp/crs/row/RL33153.pdf , s. 19
25) Ok. 150 sztuk
26) O’Rourke Rona lda, China Naval Modernization (…), Federation of American Scientists, http://www.fas.org./sgp/crs/row/RL33153.pdf s. 20 28
550) Ibid., s. 29

Michał Specjalski
Up Next

Related Posts

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Translate »