[Exclusive Geopoliti.org] Think-Tank Forum i Forum Obywatelskie podczas Szczytu Bałkanów Zachodnich w Poznaniu 3-4 lipca 2019

No Comment Yet

Szczyt Bałkanów Zachodnich zorganizowany przez polską prezydencję w Procesie Berlińskim odbył się 3-5 lipca 2019 roku w Poznaniu na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Geopoliti.org przeprowadziło akredytowaną relację jako jedno z dwóch prywatnych mediów z Forum Think-Tanków, Forum Obywaleskiego oraz konferencji OECD 3-4 lipca.

Poza eksperckimi wydarzeniami główny wydarzeniem Szczytu były spotkania ministrów i liderów państw oraz instytucji międzynarodowych zaangażowanych w Proces Berliński. Sam Proces Berliński jest inicjatywą Niemiec wspierająca współpracę regionalną państw Bałkanów Zachodnich będącą uzupełniającą polityką rozszerzenia Unii Europejskiej zapoczątkowaną 28 sierpnia 2014 roku w Berlinie. Następne szczyty odbyły się kolejno w Wiedniu w 2015 roku, Paryżu w 2016 roku, w Trieście w 2017 roku i ostatnie w Londynie w 2018 roku. Poznański szczyt był szóstym z kolei w którym Polska była gospodarzem po raz pierwszy uczestnicząc w Procesie Berlińskim oficjalnie a nie jako obserwator po tym jak została zaproszona do Procesu Berlińskiego w 2018 roku przez Niemcy.

W Procesie Berlińskim uczestniczy sześć państw Bałkanów Zachodnich, które są kandydatami do wstąpienia do Unii Europejskiej tj. Albania, Czarnogóra, Macedonia Północna i Serbia oraz potencjalni kandydaci jak Bośnia i Hercegowina oraz Kosowo. W Procesie uczestniczą także niektóre państwa członkowskie UE jak. Austria, Bułgaria, Chorwacja, Francja, Grecja, Niemcy, Polska, Słowenia, Wielka Brytania oraz Włochy. Poza państwami stroną są Komisja Europejska, Europejski Bank Inwestycyjny, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju.

THINK-TANK FORUM – 3 lipca 2019

3 lipca Szczyt ministrów i liderów państw Procesu Berlińskiego poprzedziło Think-Tank Forum w którym wzięli udział eksperci ośrodków analitycznych oraz organizacji pozarządowych z państw Bałkanów Zachodnich i niektórych krajów UE biorących udział w Procesie Berlińskim. Forum zorganizowane przez rządowy Ośrodek Studiów Wschodnich i Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. Pierwsze Think Tank Forum odbyło się w dniach 13-14 maja w Skopje ale dopiero w Poznaniu zostało one zorganizowane przed oficjalnym szczytem Procesu Berlińskiego podnosząc jego rangę oraz poszerzającą formułę samego Szczytu Bałkanów Zachodnich.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Polski
Szymon Szynkowski vel Sęk otwiera Think-Tank Forum

Podczas Forum Think Tanków dyskutowano o wyzwaniach, jakie stoją przed regionem zachodnich Bałkanów tj. jakie są konieczne reformy i do spełnienia warunki, żeby kraje Bałkanów Zachodnich mogły przystąpić do Unii Europejskiej. Forum Think Tanków w Poznaniu zostało otworzone przez Szymona Szynkowskiego vel Sęka, Wiceministra Spraw Zagranicznych RP i pełnomocnika polskiego rządu ds. organizacji szczytu Bałkanów Zachodnich. Wiceminister zaznaczył jak ważną rolę odgrywa ten region w procesie integracji z UE.

Connecting the dots

Pierwszy panel dyskusyjny Connecting the dots dotyczył zwiększenia współpracy regionalnej poprzez rozbudowę infrastruktury transportowej oraz energetycznej i cyfrowej. W debacie wzięli udział przedstawiciele Macedonii Północnej, Bośni i Hercegowiny, Serbii oraz Albanii. Dyskusję moderował prof. James Ker-Lindsay z Wielkiej Brytanii, wykładowca London School of Economics. Podczas dyskusji omówiono zwiększenie połączeń infrastrukturalnych, telekomunikacyjnych oraz energetycznych.

James Ker-Lindsay opening the first discussion panel “Connecting the dots”

James Ker-Lindsey podkreślił istotność włączenia do Procesu Berlińskiego Think-Tanków na równi z forum społeczeństwa obywatelskiego. Podkreślił, związek między Polską i Wielka Brytanią, która organizowała poprzedni Szczyt Bałkanów Zachodnich. W pierwszym panelu dyskusyjnym stwierdził, że mówcy będą poruszać kwestie łączności między krajami Zachodnich Bałkanów w perspektywie przystąpienia do UE.

Jelica Minić, Prezydent Forum for International Relations z Serbii podkreśliła, że minęło już 20 lat od budowania regionalnej architektury Zachodnich Bałkanów od rozpoczęcia paktu stabilizacyjnego. Natomiast Proces Berliński korzysta z powstaniu regionalnych bałkańskich organizacji, paktu stabilizacyjnego a następnie inicjatywy Komisji Europejskiej Komisji procesu rozszerzenia Unii Europejskiej i jest dla niej niejako laboratorium w której łączność jest podstawowym lewarem dla infrastruktury i biznesu w regionie. Według Jelici Minić Proces Berliński wprowadził wielowymiarowy model rozszerzenia UE jak transport, energetyka i cyfryzacja oraz formalny sposób akcesji do UE oparty na zasługach mogły zbliżyć się do UE. I tak proces akcesyjny niejako przejął osiągnięcia procesu berlińskiego odnośnie rozwoju społeczno-ekonomicznego, rosnącą łączność, agendę cyfryzacji oraz konsolidacji i dobrosąsiedzkich relacji. Proces rozwoju społeczno-ekonomicznego podnosi się, natomiast implementacja zmian w energetyce jest powolna ale ze względu na charakter zmian infrastrukturalnych. Rozwój cyfryzacji wszystkich krajów zachodnich Bałkanów jest najszybszym procesem w tym zakresie. 

Wystąpienie Nenad Đurđević Dyrektora ds. Międzynarodowych z Serbskiej Izby Handlowej dotyczyło przedstawienia ekonomicznych wskaźników wzrostu w regionie i współpracy ekonomicznej w ramach Bałkanów Zachodnich.

James Ker-Lindsey podsumował wystąpienia podczas pierwszego panelu dyskusyjnego dotyczącego łączności w regionie Bałkanów Zachodnich.

Dodatkowo specjalnie dla Geopoliti.org odpowiedział on także jak integracja Zachodnich Bałkanów z Unią Europejską jest postrzegana z Wlk. Brytanii, która przeprowadza proces odwrotny – wyjścia z UE.

James Ker-Lindsey dla Geopoliti.org

Growing together

W następnym panelu dyskusyjnym Growing together rozmawiano na temat poprawy sytuacji gospodarczej i społecznej na Bałkanach Zachodnich oraz potrzebach rozwoju całego regionu. Dyskusję otworzył Dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego Piotr Arak.

Director of the Polish Economic Institute, Piotr Arak opening the second panel discussion

Dyrektor wykonawczy Politikon Network Jovana Marovic z Czarnogóry odniosła się do wagi rządów prawa jako podstawy rozwoju ekonomiczno-społecznego na Bałkanach Zachodnich oraz że powinny być one wprowadzone jako wymóg dla rządów Bałkanów Zachodnich w Procesie Berlińskim.

W szczególności chodzi o kulturę praworządności która jest słaba gdyż według sondaży opinii publicznej świadomość że prawo należy stosować na równi do wszystkich obywateli jest niska tak jak przeświadczenie, że rządy są wstanie skutecznie zwalczać korupcję. Drugim wymogiem powinno być konkretne przedstawianie przez rządy jakich faktycznie dokonują zmian co nie jest teraz realizowane. Trzecim jest przedstawianie tych wyników dostosowywania się w sposób prosty i zrozumiały. Czwartym to transparentność instytucji przedstawienia tych wyników dla obywateli i społeczeństwa obywatelskiego.

Odniosła się także do kwestii sprawiedliwości wyborów szczególnie w Czarnogórze i Serbii oraz potrzebie pozostawienia perspektywy otwarcia dla Czarnogóry i Serbii akcesji do UE mimo zapowiedzi francuskiego prezydenta Emmanuela Macron na Szczycie w Sofi w maju 2018 roku, że nie widzi w najbliższej perspektywie przyłączenie krajów Bałkanów Zachodnich do Unii Europejskiej i że proces rozszerzenia UE ją faktycznie osłabił.

Executive Director, Politikon Network Jovana Marovic

Dyrektor wykonawczy, Sieć Stowarzyszeń Władz Lokalnych w Europie Południowo-Wschodniej (NALAS) z siedzibą Skopje Kelmend Zajazi odniósł się do transformacji miast na przykładzie Polski. Porównał on zmiany w miastach w Europie Centralnej do sytuacji miastach Europy Południowej gdzie jedynie połowa respondentów jest usatysfakcjonowana z usług publicznych jak edukacja, zdrowie czy opieka społeczna. Wyzwaniem jest zmiana tej świadomości społecznej przez polepszenie jakości usług publicznych w miastach w krajach Zachodnich Bałkanów.

Executive Director, Network of Associations of Local Authorities of South East Europe (NALAS) Kelmend Zajazi

Dr Enekeleida Tahiraj z London School of Economics podkreśliła znaczenie zatrudnienia i systemu opieki społecznej który jest pozostałością systemu komunistycznego oraz punktowych interwencji społecznych. Przedstawiła szereg wyzwań jakie muszą przejść kraje regionu w tym społeczne polityki rządowe w tworzeniu wartości i funkcjonowania modelu nowczesnego państwa opiekuńczego. Za najważniejsze problemy wymieniła: wysoki bezrobocie, różnice płacowe między płciami, brak systemu integracji zawodowej, niedobór wysoko wykwalifikowanych profesjonalistów.

Challenges ahead

Trzeci panel dyskusyjny Challenges ahead był poświęcony wyzwaniom jakie stoją przed regionem Bałkanów Zachodnich. Podczas tej dyskusji zmierzono się z rzeczywistością polityczną dotyczącą UE oraz tym, że politycy unijni wolą się skupiać na reformie Unii Europejskiej zamiast polityce jej rozszerzenia.

Wiceprzewodniczący Ruchu Europejskiego Władimir Medak z Serbii odniósł się to twierdzeń Prezydenta Francji, że rozszerzenie UE jej zagraża. Władimir Medak stwierdził, że bez procesu rozszerzania samej UE by ni było tym czym jest, a była by małą regionalną organizacją. Podniósł w kontrze, że sama Komisja Europejska potwierdza, że rozszerzenie jest w interesie ekonomicznym, politycznym i bezpieczeństwa UE. Przytoczył, że UE zarabia na eksporcie z krajami Zachodnich Bałkanów towary o wartości 30 milionów Euro rocznie także nie fair jest mówić, że rozszerzenie jest kłopotem dla Unii Europejskiej. Liderzy UE nie mogą twierdzić, że UE musi własne wewnętrzne problemy funkcjonalne jako powód do wstrzymywania rozszerzenia. Tak samo mogła mówić przyjmując kraje Europy Centralnej a przecież kryzysy są czymś permanentnym i proces rozszerzenie może jedynie pomóc w staniu się lepiej zarządzanym.

Najważniejsze jest ułatwienie krajom Zachodnich Bałkanów w reformach, faktycznych reformach a nieudawanych. Priorytetem są reformy związane z rządami prawa, wolność sądownictwa, walka z korupcją i zorganizowaną przestępczością i ochrona fundamentalnych praw człowieka. Ważne aby te reformy były publicznie znane a nie prowadzono jedynie dialogu z politykami z najwyższych poziomów za zamkniętymi drzwiami.

Proces rozszerzenia nie może trwać 20 lat bez żadnych celów i dlatego powinny być mapy drogowe i kamienie milowe w danych dziedzinach oraz czas do ich osiągnięcia przez rządy które można zweryfikować publicznie.

Vide-President, Europen Movement Vladimir Medak

W trzecim panelu dyskusyjnym wypowiedzieli się także Gjergji Vurmo, Dyrektor Programowy Institute for Democracy and Mediation z Albanii,
Srđan Majstorović, Przewodniczący Rady Zarządzającej, Centrum Polityki Europejskiej z Serbiim Donika Emini, badacz z Centrum Studiów nad Bezpieczeństwem w Kosowie oraz Maciej Popowski, Zastępca Dyrektora Generalnego ds. Polityki sąsiedztwa i negocjacji rozszerzenia. Dyskusję moderował Zoran Nechev, Starszy Pracownik Naukowy w Instytucie Demokracji Societas Civilis z Skopje (IDSCS) z Macedonii Północnej.

FORUM SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO – 4 lipca 2019

W ramach Szczytu Bałkańskiego 4 lipca odbyło się także Forum Społeczeństwa Obywatelskiego z udziałem Ministra Spraw Zagranicznych Jacka Czaputowicza. Forum Społeczeństwa Obywatelskiego to jak czytamy na stronach MSZ ustanowiona w ramach Procesu Berlińskiego platforma współpracy, konsultacji, wymiany myśli i doświadczeń między organizacjami pozarządowymi i przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego biorących udział w Procesie Berlińskim.

Minister Spraw Zagranicznych otworzył debatę “Navigating the Future: How to Prepare for the Revolution in Trade, Servives and Industry”, w które zaznaczył, że wspólna historia i doświadczenia mają być podstawą pod proces integracji gospodarczej, technologicznej i społecznej Bałkanów Zachodnich.

Minister Przedsiębiorczości mówiła, że biznes przynosi pokój i stabilizację. Dlatego Polska jest nastawiona na biznes z  Bałkanami Zachodnimi.

Jadwiga Emilewicz talks about the role of business as a factor of stability and peace in Europe

Sekretarz generalny OECD Jose Angel Gurrii prezentował raport ze Szczytu Bałkanów Zachodnich oraz mówił, że integracja stwarza szanse i zwiększa spójność regionalną. Podkreślił podczas przemówienia, że “jeśli nie ma celu dla dobrobytu ludzi, do których jest adresowany projekt, to jest tyle warte ile dokument na którym jest napisany”. 

Secretary-General of the OECD José Ángel Gurría on the challenges facing integration with Europe

Johannes Hahn komisarz UE ds. polityki sąsiedztwa mówił, że Integracja regionu UE jest możliwa ze względu na dobrą wolę wszystkich stron.

European Commissioner for European Neighbourhood Policy and Enlargement Negotiations speech Johannes Hahn

Majlinda Bregu sekretarz generalny Rady Współpracy Regionalnej podczas wystąpienia podkreśliła, że obywatele i instytucje publiczne muszą mieć do siebie większe zaufanie, dlatego dyskusja na Forum Biznesu jest tak ważna.  

Majlinda Bregu from the RCC regarding the integration of Western Balkans with the EU

Konferencja OECD

Po debacie odbyło się otwarcie panelu OECD z udziałem Ministra Jacka Czaputowicza poświęconego wyzwaniom ekonomicznym między Polską, UE a krajami Bałkanów Zachodnich oraz zidentyfikowanie najlepiej rokujących branż i produktów, które mogą być motorem napędowym dla gospodarek regionu. Minister podkreślił, że gospodarki Bałkanów Zachodnich są wśród partnerów, z którymi współpracuje organizacja OECD, pomaga im określić priorytetowe reformy, wspiera ich wdrażanie i pomaga wzmocnić potencjał instytucjonalny.  

Konferencja OECD – The Western Balkans in Global Markets

Forum Biznesu – 4 lipca

Forum Biznesu 4 lipca 2019

Wydarzeniem towarzyszącym w ramach Szczytu Bałkanów Zachodnich było Forum Biznesu. Inicjatorem Forum Biznesu było Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii a współorganizatorem Polska Agencja Inwestycji i Handlu. Wydarzenie miało pomóc przedsiębiorcom w nawiązaniu nowych i wzmocnieniu już istniejących kontaktów biznesowych. Tematami przewodnimi miały być: energetyka, sektor cyfrowy i przemysł rolno-spożywczy. Mimo zapowiedzi, że 300 firm weźmie udział w Forum Biznesu miało ono charakter urzędowy na który wystawiły się narodowe agencje z krajów Bałkanów Zachodnich oraz niektórych krajów Procesu Berlińskiego jak Austrii, Niemiec, Wlk. Brytanii, Włoch i Polski a także przedstawiciele międzynarodowych funduszy inwestycyjnych.

Na Forum Biznesu dominowały stoiska rządowych agencji inwestycyjno-handlowych.

Podczas forum odbyły się także rozmowy ekspertów z think-tanków, polityków oraz przedstawicieli agencji europejskich i zapoczątkowane w Polsce forum biznesowe należało by określić falstartem gdyż nie było ani menadżerów zakupowych ani dyrektorów sprzedażowych z polski czy z krajów Bałkanów Zachodnich.

Spotkania ministrów i liderów państw Procesu Berlińskiego – 4-5 lipca

2019.07.04 Poznan . Minister Jacek Czaputowicz . Western Balkans Summit . Szczyt Balkanow Zachodnich . Family Photo .\rFot. Tymon Markowski / MSZ

Podczas spotkania ministerialnego 4 lipca z udziałem ministrów spraw zagranicznych, ministrów właściwych ds. gospodarczych oraz ministrów do spraw wewnętrznych “mającego przygotować grunt do decyzji liderów”, powiedział wiceminister Szynkowski vel Sęk. Ministrowie spraw wewnętrznych omawiali kwestie m.in. spraw korupcyjnych, ministrowie gospodarki koncentrowali się na współpracy gospodarczej, zaś ministrowie spraw zagranicznych – w kontekście politycznym.

2019.07.05 Poznan . Minister Jacek Czaputowicz . Western Balkans Summit . Szczyt Balkanow Zachodnich . Sesja otwierajaca .\rFot. Tymon Markowski / MSZ

5 lipca odbyło się spotkanie najwyższych rangą przedstawicieli partnerów Procesu Berlińskiego. Liderzy podjęli rozmowy dotyczące najważniejszych kwestii dla regionu Bałkanów Zachodnich. W rozmowach wzięli udział kanclerz Niemiec Angela Merkel, premier Wielkiej Brytanii Theresa May, premier Francji Édouard Philippe, wysoki przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federica Mogherini, szefowie rządów krajów Bałkanów Zachodnich oraz szefowie kluczowych europejskich instytucji gospodarczych i finansowych – Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EIB), Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBRD) oraz regionalnych instytucji z Bałkanów Zachodnich – RCC (Regional Cooperation Council) i RYCO‎ (Regional Youth Cooperation Office). Sesję plenarną otworzył prezydent RP Andrzej Duda.

Redakcja Geopoliti.org Wydawca: Maja Ruben Redaktor Naczelny: Michał Specjalski Opracowanie: Piotr Miedzińki Video: Aleksander Mazur

Redakcja Geopoliti.org na Szczycie Zachodnich Bałkanów
Redakcja

Author

Redakcja

Up Next

Related Posts

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *