Specjalski: System podejmowania decyzji politycznych w Hongkongu

No Comment Yet

System podejmowania decyzji politycznych w Hongkongu (HK) wynika formalnie z uwarunkowań tej byłej koloni Imperium Brytyjskiego w umowie stowarzyszeniowej między CHRL a Hongkongiem tj. Ustawy Zasadniczej regulującej system polityczny oraz relacje między stolicą CHRL a Hongkongiem po przekazaniu kolonii z pod władzy Korony Brytyjskiej Pekinowi. Pekin uznaje UZ jako  “prawo autoryzowane”, czyli tworzone przez zarząd Specjalnego Regionu Autonomicznego HK, ale zatwierdzane przez rząd w Pekinie, który do tego może nanieść w nim zmiany.[1] Władza w Pekinie powołuje się na zapisy Ustawy Zasadniczej w art. 20, odnosząc się do takiej autonomii władzy, jaką zatwierdzi rząd centralny.[2] W praktyce ideologicznej Chińska Republika Ludowa definiuje ramy decydowania politycznego jako pół wasalny (trybutarny?) status autonomiczny, co wyraża doktryna polityczna Deng Xiaopinga „Jednego państwa-dwóch systemów”.

Celem takiego ograniczania autonomii decyzyjnej jest faktyczna aneksja terytoriów chińskiego rimlandu[3] przez obawiający się okrążenia amerykańskiego Pekin. W praktyce politycznej obrazują ten proces aneksji min. spory natury prawnej między sądami CHRL a Hongkongiem nt. wyższości orzecznictwa czy ścieranie się prozachodnich elit postkolonialnych z lojalistami pekińskimi w bieżącej polityce.[4]Specjalny Region Autonomiczny Hongkongu stanowi interesujący przykład transformacji systemu prawno-instytucjonalnego ale jednocześnie przechodzenie nieformalnego systemu decyzyjnego z politycznej zależności kolonialnej pod rządy CHRL, łącząc instytucję i praktykę zarządzania, specyficzną dla brytyjskiego systemu imperialnego, z tradycjami chińskich autonomii regionalnych znanych w cesarstwie chińskim oraz autorytarnego systemu kooptacyjnego CHRL.

Formalny system decyzyjny

Formalnie najwyższą władzą administracyjną autonomii HK jest szef rządu wybierany w regionie, zatwierdzany przez rząd centralny CHRL w Pekinie.[5] Mianowany jest przez Komitet Elekcyjny na 5-letnią kadencję (może startować dwukrotnie); powołuje on Radę Wykonawczą, reprezentuje SRAHK wobec Pekinu i zagranicy w ramach ustalonych przez UZ. Stanowi to swoisty kompromis między tradycyjnym systemem zarządzania w Cesarstwie Chińskim z szeroką autonomią wiejską wybierającą przez starszyznę swojego przedstawiciela zatwierdzanego przez mandaryńską kastę urzędniczą a brytyjskim systemem zarządzania koloniami przez gubernatorów.[6] W czasach kolonialnych funkcjonowała Rada Ustawodawcza złożona z 60 deputowanych, Rada Wykonawcza i wspomniany gubernator, który był faktycznym namiestnikiem korony brytyjskiej.[7] Wspólna Brytyjsko-Chińska Deklaracja z 1984 r. ustanawiająca przyszły system rządów w HK, oparty na pozostałościach systemu brytyjskiego oraz powołanie Komitetu Przygotowawczego, stanowią początek procesów zachodzących w HK, swoistą strategię przeciągania liny z jednej i drugiej strony, aby przy zachodzących zmianach politycznych zachować dominującą pozycję, mimo formalnych zmian w statusie prawnym HK. Brytyjczycy, stosując wcześniej system autorytarnego zarządzania kolonią, przed przejęciem władzy przez Pekin forsowali szybką demokratyzację, czego celem politycznym było stworzenie przyczółków instytucjonalnych dla prozachodnich elit postkolonialnych w systemie pozornego pluralizmu demokratycznego w praktyce instytucjonalizując system negocjacyjny między CHRL a Wielką Brytanią, pozwalający tym samym zabezpieczyć swoje aktywa rozumiane w przenośni i dosłownie.[8]

System wyboru władz HK, po ustaleniach brytyjsko-chińskich w 1996 roku daleko odbiegał od idei wyborów powszechnych. Wspomniany wyżej Komitet Przygotowawczy, składający się w połowie z przedstawicieli CHRL i w połowie z przedstawicieli elit HK, zatwierdzanych przez Stały Komitet Ogólno-chińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (OZPL) wybierał Komitet Selekcyjny, złożony z 400 przedstawicieli grup społecznych, w praktyce grup interesu, których celem było wyłonienie pierwszego rządu i Rady Ustawodawczej Specjalnego Autonomicznego Regionu Hongkongu.[9] Ostatni gubernator HK Chris Patten przeprowadził wybory do Rady Ustawodawczej, rad dzielnicowych i miejskich w 1995 roku, wyborów nieuznanych przez Pekin, który po jej rozwiązaniu powołał następnie Komitet Przygotowawczy złożony z 150 członków (94 pochodzących z HK) który to powołał Komitet Selekcyjny złożony z 400 przedstawicieli z 5789 kandydatów z  czterech korporacji zawodowo-społecznych (po 100 osób z każdej) tj. przemysłu i handlu, wolnych zawodów, związków zawodowych, pracowników socjalnych, organizacji religijnych itp., byłych figur politycznych w tym deputowanych do chińskiego OZPL.[10] Pierwszy Komitet Selekcyjny wybrał szefa rządu Tung Chee-hwa, po czym został on zatwierdzony przez Stały Komitet OZL (faktyczny rząd CHRL).[11] Do pierwszej Rady Ustawodawczej, która jest ustawodawcza jedynie z nazwy, gdyż nie posiada Inicjatywy Ustawodawczej, powołano 60 deputowanych na okres 4 letniej kadencji w wyborach cześciowo bezpośrednich tj. 24 deputowanych w geograficznych okręgach wyborczych, 30 desygnowanych przez korporacje zawodowe oraz 6 mianowanych przez Komitet Elekcyjny. Ze względu na większość wyboru deputowanych z nadania przez grupy interesu, to one są tu najważniejszymi siłami stabilizującymi władzę szefa rządu, zarówno jako grupy, o które interesy musi zabiegać jaki ciała konsultacyjne tworzonych polityk.

Ciała konsultacyjne SARHK

Ciała konsultacyjne stanowią o pół-formalnym charakterze  systemu decyzyjnego Hongkongu wewnątrz których dokonuje się z jednej strony legitymizacja modelu zarządzania SARHK przez kooptację elit do systemu polityczno-biznesowego, z drugiej w wyniku tego procesu tworzone są programy polityczne SARHK. W literaturze przedmiotu określa się tą formę zarządzania jako “rządzenie przez dyskusję” oraz “absorbcję polityki przez administrację”[12], w praktyce jest to nowoczesna forma zarządzania neokonfucjańskiego, w której politykę realizowała administracja mandaryńska zatwierdzająca prawa wiejskie lub nadająca zarządzenia cesarskie a ciała przedstawicielskie reprezentowały opinię wspólnot klanów wiejskich.[13] Liczba ciał konsultacyjnych zwielokrotniła się od końca II wojny światowej niemalże ośmiokrotnie z ok. 50 w 1950 roku do ponad 375 roku w 2000 roku, w tym 233 stanowiły instytucje statutowe i 142 instytucje niestatutowe. Najbardziej wpływowe ciała konsultacyjne zajmują się sprawami mieszkaniowymi, edukacją oraz zagospodarowaniem przestrzennym. Członkowie tych ciał konsultacyjnych w największej mierze, bo około 62% według szacunków Leo Goodstadta to reprezentanci biznesu, związani współcześnie z chińskim biznesem, wcześniej z kolonialnym. Połowa z nich uczestniczyła w pro-kolonialnych organizacjach politycznych oraz służyła brytyjskiej administracji. Najważniejszy, reprezentowany w ciałach konsuktacyjnych biznes, to lobby nieruchomości, przemysłu, prestiżowych zawodów jak lekarze, prawnicy oraz reprezentanci instytucji finansowych.[14] Organizacje te, służą prywatną opinią rządowi SARHK nie podlegając kontroli czy audytowi instytucji publicznych.[15] Ich funkcjonowanie w czasach kolonialnych było uzasadniane wypełnianiem funkcji demokracji przedstawicielskiej oraz jako system testowania, tworzenia i legitymizowania polityk przez organizacje społeczne, dając tym samym quasi-reprezentację społeczną chińskim lokalnym liderom przy zachowaniu systemu rządzenia przez administrację brytyjską.[16] W czasie przejścia HK spod jurysdykcji Korony Brytyjskiej pod rządy Pekinu, członkowie ciał konsultacyjnych byli głównymi osobami kooptowanymi przez Pekin do specjalnie stworzonych instytucji zarządzających transformacją jak: komisja tworząca ustawę zasadniczą SARHK, komisja konsultacyjna ustawy zasadniczej a także doradców ds. Hongkongu i doradców ds. Rejonu działających przy delegaturach OZPL. W okresie przejmowania formalnej władzy przez Pekin z sieci różnych instytucji związanych z CHRL było skooptowanych ok. 667 lokalnych liderów. Będących członkami instytucji wybierając nowe władze ustawodawcze i wykonawcze SARHK.[17]

Po wyborze pierwszego szefa rządu SARHK Tung Chee-hwa biznes zwiększył swoją reprezentację do ciał konsultacyjnych, aż do 34,7% (suma różnych branż) a kadra akademicka do 16,2% wszystkich profesji, szczególnie kosztem prawników, których liczba  przeważała w latach 70, jeszcze za rządów kolonialnych. Należałoby także zwrócić uwagę na wzrost znaczenia ludzi kultury (7,2%), którzy oprócz biznesu i kadry akademickiej w największej mierze mają za zadanie wykształcić w perspektywie następnych lat, nowe pokolenia pro-pekińskich chińczyków z SARHK. Warte odnotowania jest małe zainteresowanie Pekinu organizacjami pracowniczymi i ogólnie sektorem pracy najemnej w SARHK.[18]

Instytucje decyzyjne CHRL w SARHK

W czasach kolonialnych CHRL reprezentowało kilka instytucji formalnie nierządowych takich jak: Chińska Rada Wykonawcza, z którą władze kolonii konsultowały decyzje, Agencja Informacyjna Xinhua, stanowiącą formę wywiadu jak i pasa transmisyjnego polityk Pekinu oraz grupy interesu związane z kapitałem chińskim w tym banki chińskie.Władze rządowe CHRL reprezentuje tzw. Biuro Łącznikowe Rządu CHRL powstałe w 2001 roku, przejmując mniej formalnie realizowane funkcje zamkniętej Agencji Informacyjnej Xinhua, w tym monitorowanie , kontrolę i penalizację zachowań wykraczających poza zapisy UZ. Podlega ono Radzie Państwowej CHRL, współpracuje z Biurem Komisarza MSZ CHRL oraz chińskim garnizonem wojskowym., który zgodnie art. 24 UZ odpowiada za kontrolę wojskową SARHK. Podobnie jak w Cesarstwie Chińskim wojska stacjonujące w prowincji nie są werbowane z lokalnej ludności, lecz żołnierze podlegają lokalnym prawom, wraz z regulaminami wojskowymi i prawem chińskim.Wspomniane wyżej Biuro Komisarza MSZ CHRL w Hongkongu jest delegaturą MSZ formalnie prowadzące politykę zagraniczną CHRL w Hongkongu zgodnie z art. 13 UZ, natomiast o dwoistości statusu prawnego SRAHK świadczy zapis art. 151,  który daje mu pewną sferę autonomii działania jako podmiot prawa międzynarodowego w formule “Hongkong, Chiny”, które umożliwia zawieranie porozumień między miastami, regionami ale i państwami (sic!) w takich działaniach jak: technologia informatyczna, służby celne, ochrona zdrowia, unikanie podwójnego opodatkowania, udział w konferencjach międzynarodowościowych, także utrzymywania quasi-przedstawicielstw handlowych w największych centrach ekonomicznych świata, także oddzielną granicę celną niż CHRL, wydają własne paszporty, loty między CHRL i SRAHK są traktowane jako loty międzynarodowe, nie wspominając o nieodprowadzaniu podatków do budżetu centralnego CHRL, posiadanie własnej waluty oraz nie oddziaływania prawa i systemu administracyjnego CHRL.[19]

System decyzyjny a system finansowo-bankowy SARHK

Obok ciał konsultacyjnych największą nieformalną władzę stanowią instytucje finansowe, których siła wynika z roli jednego największych centrów logistycznych i finansowych supra-narodowych grup kapitałowych którą pełni Hongkong w świecie polityczno-biznesowym. System podejmowania decyzji w Hongkongu związany jest ściśle z systemem bankowym jaki HK pełnił w czasach kolonializmu brytyjskiego oraz współczesnej fazy przejmowania władzy ekonomicznej przez CHRL w SARHK przez przejmowanie rynku bankowego HK oraz roli emitenta waluty HK. Obecnie są 23 licencjonowane banki w Hongkongu. Poza tym licencjonowanych ale zarejestrowanych poza HK 8 banków chińskich, 8 niemieckich, 6 włoskich, 1 hiszpański, 5 Wlk, Brytanii, 4 francuskie, 4 holenderskie, 4 szwajcarskie, 2 belgijskie, 2 szkockie, 1 szwedzki, 3 filipińskie, 1 austriacki, 6 kanadyjskich, 10 amerykańskich, 5 australijskich, 11 japońskich, 3 sinagapurskie,   12 tajwańskich, 3 malezyjskie, 12 indyjskich, 1 tajlandzki, 1 irański, 1 pakistański, 3 koreańskie, 1 indonezyjski poza tym Natexis Banques Populaires. Reszta banków funkcjonuje na zasadzie ograniczonej licencji i jest ich 25 zarejestrowanych w HK i 15 zarejestrowanych poza HK, przedsiębiorstw pobierających depozyty związanych z poszczególnymi bankami zarejestrowanymi w HK 35, 83 biura banków, 16 biur brokerskich.

W Hongkongu, nie ma typowego banku centralnego, ale w większej mierze system kasy emisyjnej wynikającej z powiązaniem HK $ z funtem szterlingiem w przeszłości, ograniczeniami w suwerenności finansowej kolonii HK, mogącej emitować niskie nominały pieniędzy oraz tym, iż funkcje banku emisyjnego prowadzą inne autoryzowane banki. Funkcję systemu kasy emisyjnej sprawuje w SARHK The Hong Kong Monetary Authority , będący instytucją rządową podlegającą bezpośrednio sekretariatowi finansów Rady Wykonawczej szefa rządu powstałą w 1993 roku z konsolidacji Biura Funduszu Wymiany oraz Biura Komisarza ds. Bankowości.[20] Walutą Specjalnego Autonomicznego Regionu Hongkongu (SARHK) jest wprowadzony jeszcze za czasów kolonialnych dolar hongkongski (HK $). Był on od 1935 roku powiązany ze strefą szterlingową, a jego emisja oparta był rezerwach srebra, kurs kształtowany w stosunku do walut obcych oraz gwarancji funta brytyjskiego. Oficjalny kurs walut był stosowany do eksportu i reeksportu w walucie HK oraz przekazy z inwestycji w HK, reszta transakcji przede wszystkim związana z eksportem do strefy dolarowej dokonywana była na wolnym rynku walutowym. Rola jaką pełnił system bankowy w czasie kolonialnym, tj. dostarczyciela dewiz, był głównym  powodem dla którego CHRL akceptowała istnienie koloni brytyjskiej. Ciekawym aspektem handlu walutami i złotem w HK był tzw. „Czarny Bank Azji” złożony z różnych tajnych organizacji w tym byłych kuomintangowców czy inne tajne związki chińskie. Emitentem był zarówno rząd HK, który wypuszczał na rynek nominały jednodolarowe i  monety. Emisją banknotów powyżej 5 HK $ zajmowały się trzy banki: Chartered Bank, Hong Kong and Shanghai Banking Corporation oraz Mercantile Bank. Współcześnie Mercantile Bank zastąpił Bank of China, należący od rządu CHRL.

Chartered Bank został założony przez Jamesa Wilsona, bussinesmana i polityka brytyjskiego z pochodzenia szkota, założyciela pisma The Econonomist, w celu finansowania handlu (min. finansowania handlu opium), kompanii  związanych koroną w Indiach, Chinach, Australii. Po dziś działa, po połączeniu z innym bankiem kolonialnym Standard Bank of British South Africa jako Standard Chartered. Do dzisiejszego dnia jest emitentem banknotów HK $.[21]

Hong Kong and Shanghai Banking Corporation znany bardziej jako HSBC Holding jest dzisiaj drugim co do wielkości systemem banków i drugą co do wielkości firmą publiczną na świecie. Współczesny HSBC Holding został założony w 1991 roku przez Hong Kong and Shanghai Banking Corporation, jest największym bankiem w SARHK. Sam oryginalny HSBC powstał po wojnach opiumowych w celu finansowania handlu między Europą a Chinami, przede wszystkim wspomnianym opium. Założył go szkot Thomas Shuterland, nadzorca kompanii logistyczno-portowej Peninsular and Oriental Steam Navigation Company, przewodniczący jednego z największych portów w Azji Hong Kong and Whampoa dock, deputowany stronnictwa liberalnego w Izbie Gmin.[22]

Mercantile Bank of India, London and China był bankiem założonym w Indiach, który posiadał oddział w Hongkongu i tam był emitentem HK $ w okresach od 1859 do 1892 oraz 1912 do 1974 roku. W czasie  drugiej wojny światowej Bank zawieszał swoje oddziały wycofując się z Shanghaju (zamknął oddział w 1952 roku ze względu na przejęcie władzy przez komunistów chińskich) i Hongkongu, w którym otworzył  w oddział 1945 roku.[23]

Największą pulę banków w SARHK stanowią chińskie publiczne i prywatne banki w największej mierze zajmujące się finansowaniem handlu wewnętrznego, transakcjami na rynku walutowym, transakcjami związanymi z nieruchomościami czy sprzedażą ziemi. Chiński system bankowy charakteryzowały się wyższym oprocentowaniem kredytów niż banki zachodnie. Największym bankiem państwowym jest Bank Chiński – Czung-kuo Inhang, który jest filią Pekińskiego odpowiednika, zajmujący się płatnościami importu z Chin a także importu Chińskiego z innych krajów przez Hongkong. Bank Chiński zajmuje się także przekazami detalicznymi mieszkańców Chin kontynentalnych z tymi z Hongkonu oraz emigracji chińskiej z innych państw w tym: Ameryki, Indonezji, Malezji czy Singapuru. Bank Chiński przejmując funkcję emitenta po  Mercantile Bank stał się drugą po brytyjskim HSBC instytucją finansową emitującą walutę Hongkongu. Jeżeli przyjrzymy się wykupywaniu przez banki chińskie mniejszych instytucji finansowych SARHK oraz temu, iż szefem brytyjskiego HSBC został po raz pierwszy chińczyk  Vincent Cheng Hoi-Chuen[24] powiązany z instytucjami rządowymi CHRL, możemy dostrzec, iż zmiana władzy nastąpiła nie tylko w instytucjach politycznych ale i finansowych na zasadzie tej samej metody kooptacji elit postkolonialnych do instytucji powiązanych z Pekinem.

Podsumowanie

System decyzyjny Specjalnego Autonomicznego Regionu Hongkongu należy rozpatrywać w perspektywie dynamicznej jako proces absorpcji przez CHRL instytucji publicznych, finansowych i kulturalnych Hongkongu metodą koopracji elit postkolonialnych. Tworzenia powiązania sieciowego miedzy ciałami konsultacyjnymi, instytucjami bankowymi, chińskimi przedsiębiorstwami z kapitałem rządowym CHRL lub grupami interesu związanym z Pekinem. Proces ten ukazuje jak metodycznie tworzona sieć  guanxi (关系 ) rozrasta i przenika instytucje formalne wiążąc je w relacjach zależności z instytucjami niesformalizowanymi. Miało to miejsce za czasów kolonialnych, gdy formalizm brytyjskiej administracji musiał kooperować z nieformalnymi grupami interesu tworząc system ciał konsultacyjnych, ma to miejsce współcześnie gdy publiczne instytucje oraz prywatne grupy interesu powiązane są tymi samymi ludźmi u władzy. Ukazuje ta sytuacja głęboko zakorzenioną specyfikę chińskiej kultury klanowo-neokonfucjańskiej, która przetrwała przymusową okcydentalizację kolonialną ale z drugiej strony komunistyczną modernizację chińską za czasów maoistowskich w CHRL. SARHK jest interesującym laboratorium ukazującym jak głębokie uwarunkowania kulturowe mogą kształtować zachowania polityczne pomimo zmieniających się powierzchownych form ideologicznych i instytucjonalnych.

Artykuły ukazał się pierwotnie na stronie Centrum Studiów Polska Azja 08.11.2011

 


[1] Potocka Elżbieta, Hongkong – blaski i cienie trudnej integracji ,s. 97

[2] Ibid., s.98

[3] Określenie rimlandu odnosi się do nabrzeży strategicznych w geostrategicznych koncepcjach Nicholasa Spykmana. W kontekście Chińskim mowa jest o Tajwanie, Półwyspie koreańskim, Hongkongu, Makao i wyspach spornych z Japonią.

[4] Potocka Elżbieta, Hongkong – blaski i cienie trudnej integracji, ,s. 93

[5] Ibid.s. 91

[6] Więcej na temat systemu  zarządzania autonomiami wiejskimi w Cesarstwie Chińskim  w: Państwo konfucjańskie Krzysztofa  Gawlikowskiego

[7] Potocka Elżbieta, Hongkong …, , s. 91-92

[8] Ibid. , s. 95

[9] Ibid., s. 94

[10] Potocka Elżbieta, Hongkong …, s. 96

[11] Tung Chee-hwa  odszedł z rządu po dwóch kadencjach niepełnych sprawowania władzy pod falą protestów społecznych w związku z planowanym wprowadzeniem ustaw o bezpieczeństwie narodowym min. zwalniającym policję z potrzeby posiadania nakazu przeszukania podejrzanych o działalność terrorystyczną , podżegania do buntu, zdrady stanu tj. CHRL, szpiegostwa, zabraniającej działalność zagranicznych organizacji politycznych w regionie oraz współpracni z nimi po stronie organizacji SRAHK. W 2005 roku zastąpił go na stanowisku jego sekretarz Donald Tsang Yam Kuen. Sprawował urząd do 2007 roku, po czym został ponownie wybrany., kontynuując linię poprzednika wprowadzenia ustawy o bezpieczeństwie narodowym.

[12] Cheung B. L. Anthony, Wong C. W. Paul, Who advice the Hong Kong government?, s. 874

[13] Więcej na temat systemu  zarządzania autonomiami wiejskimi w Cesarstwie Chińskim w: Państwo konfucjańskie Krzysztofa  Gawlikowskiego

[14] Za danych z 2000 roku wynika, iż najwięcej było reprezentantów szkolnictwa wyższego (16,2%), handlu (10,5%), nieznanych profesji (9,2%), prawa (8%), bankowości i instytucji finansowych (6,9%) i innych.

[15] Cheung B. L. Anthony, Wong C. W. Paul, Who advice the Hong Kong government?, s. 875-876

[16] Ibid., s. 877

[17] Cheung B. L. Anthony, Wong C. W. Paul, Who advice the Hong Kong government?, s. 879-880

[18] Ibid., s. 882-887

[19] Ibid., s. 99-101

[20] Hong Kong Monetary Authority, http://en.wikipedia.org/wiki/Hong_Kong_Monetary_Authority, 11.06.2011

[21] Standard Chartered, http://en.wikipedia.org/wiki/Standard_Chartered, 10.06.2011

[22] Thomas Sutherland, http://en.wikipedia.org/wiki/Thomas_Sutherland_%28banker%29, 10.06.2011

[23] Mercantile Bank of India, London and China, http://en.wikipedia.org/wiki/Mercantile_Bank_of_India,_London_and_China, 10.06.2011

[24] Były członek Rady Wykonawczej HK od 1995 do 1997, Rady Ustawodawczej HK od 1991 do 1995, a od 2008 członek Narodowego Komitetu Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej Chin (ciała doradczego CHRL), Przewodniczący Stałego Komitetu ds. Wynagrodzenia Kadry dyrekcyjnej i warunków pracy dla rządu Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkongu oraz członek komitetu Funduszu Wymiany Komitet w Władzy Monetarnej SARHK (kontrolowanego przez rząd banku centralnego).

Michał Specjalski
Up Next

Related Posts

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Translate »